Hoeveel stroom heb je echt nodig in een van?
Stroom in een van lijkt in het begin vaak ingewikkelder dan het is. Je hoort termen als watt, ampère, ampère uur, lithium, AGM, omvormer, laadbooster, MPPT, zekeringen en zonnepanelen. Voor je het weet, lijkt het alsof je eerst elektricien moet worden voor je een weekend met je bus kan vertrekken.
Door Laurens De Leeuw · 25 juni 2026
Stroom in een van lijkt in het begin vaak ingewikkelder dan het is. Je hoort termen als watt, ampère, ampère uur, lithium, AGM, omvormer, laadbooster, MPPT, zekeringen en zonnepanelen. Voor je het weet, lijkt het alsof je eerst elektricien moet worden voor je een weekend met je bus kan vertrekken.
Gelukkig hoeft het niet zo te beginnen.
De belangrijkste vraag is niet: welke batterij moet ik kopen? De belangrijkste vraag is: wat wil ik onderweg allemaal gebruiken?
Pas als je dat weet, kan je realistisch bepalen hoeveel stroom je nodig hebt. Niet omdat iemand op YouTube een gigantische installatie heeft, maar op basis van je eigen verbruik, je reisstijl en hoe lang je zonder stopcontact wil kunnen staan.
Begin niet bij je batterij, begin bij je verbruik
Veel beginners starten met de batterij. Dat is logisch, want die is duur en voelt als het hart van je systeem. Toch is dat eigenlijk stap twee.
Stap één is je dagverbruik berekenen.
Daarvoor gebruik je wattuur, afgekort Wh. Dat zegt hoeveel energie een toestel over een bepaalde tijd gebruikt.
De basisformule is simpel:
vermogen in watt x aantal uren gebruik = verbruik in wattuur
Een lampje van 10 watt dat 4 uur brandt, gebruikt dus 40 Wh. Een laptoplader van 60 watt die 3 uur gebruikt wordt, komt op ongeveer 180 Wh. Dat is simpel genoeg, maar het wordt interessant zodra je alles optelt.
Want één toestel valt meestal wel mee. Het totaal van verlichting, telefoon, laptop, koelkast, ventilator, router en pompje kan toch stevig oplopen.
Watt, ampère en ampère uur simpel uitgelegd
Je hoeft geen technisch expert te zijn, maar een paar begrippen helpen wel.
Watt is het vermogen van een toestel. Het zegt hoeveel energie een toestel vraagt terwijl het aanstaat.
Ampère is de stroom die door je kabels loopt. Bij 12 volt systemen kan die stroom snel oplopen, zeker bij zwaardere toestellen.
Ampère uur, of Ah, wordt vaak gebruikt om batterijcapaciteit aan te duiden. Een batterij van 100 Ah klinkt duidelijk, maar zonder spanning weet je nog niet hoeveel energie erin zit.
Bij een 12 volt systeem kan je ruw rekenen:
12 volt x 100 Ah = ongeveer 1200 Wh
Dat is de theoretische capaciteit. In de praktijk gebruik je best niet altijd alles tot nul. Bij lithium kan je meestal een groter deel van de batterij gebruiken dan bij AGM of loodzuur, maar je bouwt best altijd marge in.
Een batterij die op papier genoeg lijkt, kan onderweg snel krap voelen als je ze elke dag bijna volledig leegtrekt.
Maak eerst een lijst van je toestellen
Neem een blad papier, notitie app of spreadsheet en schrijf alles op dat stroom gebruikt. Echt alles.
Denk aan verlichting, telefoon, laptop, koelkast, waterpomp, dakventilator, router, camera, drone, dieselverwarming, elektrische tandenborstel, tablet, powerbank, e-reader, pompje, omvormer en eventueel kooktoestellen.
Daarna noteer je per toestel drie dingen:
1. hoeveel watt het toestel gebruikt
2. hoeveel uur per dag je het gebruikt
3. hoeveel wattuur dat per dag wordt
Een voorbeeld:
| Toestel | Vermogen | Gebruik per dag | Verbruik per dag |
|---|---:|---:|---:|
| LED verlichting | 10 W | 4 uur | 40 Wh |
| Telefoon laden | 15 W | 2 uur | 30 Wh |
| Laptop | 60 W | 3 uur | 180 Wh |
| Dakventilator | 15 W | 4 uur | 60 Wh |
| Waterpomp | 30 W | 10 minuten | 5 Wh |
| Router | 8 W | 8 uur | 64 Wh |
In dit voorbeeld zit je zonder koelkast al rond 379 Wh per dag. Voeg je een compressorkoelkast toe, dan komt daar vaak nog een stevige hap bij. Hoeveel precies hangt af van het model, de buitentemperatuur, hoe vaak je de koelkast opent en hoe goed hij ingebouwd is.
De koelkast is vaak de grootste vaste verbruiker
Een 12 volt compressorkoelkast is voor veel mensen de grootste dagelijkse verbruiker. Niet omdat hij continu op vol vermogen draait, maar omdat hij dag en nacht aanstaat.
In de zomer moet hij harder werken. In een hete bus nog meer. In de winter verbruikt hij minder, maar dan krijg je vaak andere verbruikers zoals verwarming, verlichting en laptopgebruik.
Als je alleen weekendjes doet met een koelbox en koelelementen, heb je misschien weinig stroom nodig. Wil je een vaste koelkast die altijd draait, dan moet je elektrische systeem daarop voorzien zijn.
Voor veel kleine vans zit de koelkast in de praktijk in dezelfde categorie als de laptop: geen luxe detail, maar een toestel dat je stroomplanning echt mee bepaalt.
Werken onderweg verandert alles
Wie onderweg alleen een telefoon oplaadt, heeft weinig nodig. Wie onderweg werkt met een laptop, tweede scherm, internetrouter en misschien nog camera’s of externe schijven, zit in een heel ander verhaal.
Als webdeveloper zou ik zelf nooit alleen rekenen op “een beetje stroom voor mijn laptop”. Een laptop lijkt simpel, maar als je er elke dag meerdere uren op werkt, wordt dat een vaste basislast. Tel daar een router, telefoon, powerbank en verlichting bij en je zit al snel aan een paar honderd wattuur per dag.
Werk je vaak vanuit je van, dan zou ik liever iets te ruim rekenen dan te krap. Niet extreem overbouwen, maar wel vermijden dat je na één bewolkte dag al op zoek moet naar een stopcontact.
Denk in profielen in plaats van één standaardantwoord
Er bestaat geen perfecte batterijgrootte voor iedereen. Je kan wel met profielen werken.
Profiel 1: de simpele weekendvan
Je gebruikt vooral je telefoon, wat verlichting, misschien een kleine ventilator en af en toe een waterpompje. Je kookt op gas, gebruikt geen vaste koelkast en werkt niet lang op laptop.
Richtwaarde: ongeveer 150 tot 300 Wh per dag.
Voor dit profiel kan een kleine huishoudbatterij, draagbare powerstation of eenvoudige 12 volt setup al genoeg zijn. Zeker als je maar één of twee nachten weggaat en thuis opnieuw kan opladen.
Profiel 2: de normale compacte van
Je hebt LED verlichting, telefoons, een laptop, een 12 volt koelkast, een waterpomp en misschien een ventilator. Je wil een weekend of een paar dagen vrij kunnen staan zonder meteen zenuwachtig naar je batterijpercentage te kijken.
Richtwaarde: ongeveer 400 tot 800 Wh per dag.
Dit is voor veel kleine vans de meest realistische categorie. Hier wordt een degelijke huishoudbatterij interessant, vaak gecombineerd met laden tijdens het rijden en eventueel zonnepanelen.
Profiel 3: de digitale nomad of langere reiziger
Je werkt regelmatig onderweg, gebruikt een laptop meerdere uren per dag, hebt internet, koelkast, verlichting, ventilatie, toestellen die moeten laden, misschien een dieselverwarming in koudere maanden en je wil ook bij minder goed weer kunnen blijven staan.
Richtwaarde: ongeveer 800 tot 1500 Wh per dag.
Hier moet je echt plannen. Niet alleen batterijcapaciteit, maar ook hoe je die batterij weer vol krijgt. Alleen zonnepanelen zijn in België en Noord Europa niet altijd genoeg, zeker niet in herfst en winter.
Profiel 4: elektrisch koken en zware toestellen
Wil je inductie, een elektrische waterkoker, koffiemachine, haardroger of microgolf gebruiken, dan kom je in een veel zwaardere categorie.
Niet omdat die toestellen altijd lang draaien, maar omdat ze veel vermogen vragen. Een waterkoker van 1500 watt die 10 minuten draait, gebruikt ongeveer 250 Wh. Dat lijkt nog mee te vallen, maar je hebt wel een zware omvormer, dikke kabels, sterke batterij en correcte beveiliging nodig.
Inductie kan zeker in een van, maar het is niet de simpelste standaardkeuze voor een beginner. Voor veel mensen is koken op gas of een andere eenvoudige kookoplossing praktischer, goedkoper en minder belastend voor het elektrische systeem.
Zonnepanelen zijn handig, maar geen wondermiddel in België
Zonnepanelen op je dak zijn geweldig. Ze laden stil, gratis en automatisch bij. Maar in België moet je realistisch blijven.
Volgens het KMI varieert de gemiddelde dagelijkse zonneschijnduur sterk per seizoen. In december is het gemiddeld veel somberder dan in de zomer. Dat voel je direct op een plat paneel op een busdak, zeker als je tussen huizen, bomen of in bewolkt weer staat.
Daarom zou ik zonnepanelen in België vooral zien als één laadbron, niet als je enige redding. In de zomer kunnen ze veel doen. In de winter zijn ze vaak eerder ondersteuning.
Een vaste laadbooster, ook DC DC lader genoemd, is voor veel vans minstens even belangrijk. Die laadt je huishoudbatterij op tijdens het rijden. Zeker als je vaak verplaatst, is dat betrouwbaarder dan hopen op zon.
Walstroom blijft ook handig. Sta je af en toe op een camping, bij vrienden of op een plek met stopcontact, dan kan je je batterij rustig volledig bijladen.
Hoe groot moet je batterij dan zijn?
Als je je dagverbruik kent, kan je batterijcapaciteit inschatten.
Een praktische manier:
dagverbruik x aantal dagen zonder laden = nodige bruikbare capaciteit
Stel dat je 600 Wh per dag gebruikt en je wil twee dagen kunnen staan zonder bijladen:
600 Wh x 2 = 1200 Wh bruikbare capaciteit
Bij een 12 volt systeem is dat ongeveer 100 Ah nominale capaciteit, maar alleen als je batterij die capaciteit ook echt bruikbaar kan leveren. Bij lithium zit je daar veel comfortabeler dan bij AGM. Bij AGM moet je meer marge voorzien, omdat diep ontladen slecht is voor de levensduur.
Daarom voelt een 100 Ah lithiumbatterij in de praktijk vaak groter dan een 100 Ah AGM batterij.
Voor een kleine weekendvan kan 50 Ah lithium al genoeg zijn. Voor een compacte reisvan met koelkast en laptop is 100 Ah lithium vaak een mooie basis. Voor langer off-grid, werken onderweg of wintergebruik wordt 200 Ah of meer sneller interessant.
Maar koop niet blind te groot. Batterijen kosten geld, nemen plaats in en wegen ook iets. De juiste batterij is niet de grootste batterij, maar de batterij die past bij je echte gebruik en laadmogelijkheden.
Je moet niet alleen stroom opslaan, je moet ze ook terug aanvullen
Een grote batterij klinkt veilig, maar ze moet ook weer vol raken. Een 200 Ah batterij is leuk, maar als je ze leeg trekt en nauwelijks laadt, heb je gewoon een grotere lege batterij.
Denk daarom altijd in drie delen:
1. hoeveel verbruik ik per dag?
2. hoeveel wil ik kunnen opslaan?
3. hoe laad ik dat terug bij?
De meest logische laadbronnen zijn:
- laden tijdens het rijden via een DC DC lader
- zonnepanelen via een MPPT laadregelaar
- walstroom via een acculader
- eventueel een draagbare powerstation als eenvoudige startoplossing
Voor wie vaak korte ritten doet, is een sterke laadbooster belangrijk. Voor wie lang op één plek staat in de zomer, zijn zonnepanelen interessant. Voor wie vooral campings gebruikt, is walstroom handig. De beste setup hangt dus niet alleen af van je toestellen, maar ook van je reisstijl.
12 volt is vaak slimmer dan 230 volt
Veel beginners willen meteen stopcontacten zoals thuis. Dat kan, maar het is niet altijd nodig.
Veel vanlife toestellen bestaan gewoon in 12 volt: verlichting, koelkast, ventilator, waterpomp, USB laders en soms zelfs laptopladers via USB C of 12 volt adapters. Als je zoveel mogelijk op 12 volt werkt, heb je minder verlies en minder nood aan een zware omvormer.
Een omvormer is handig voor toestellen die echt 230 volt nodig hebben. Maar een omvormer gebruikt zelf ook energie en moet correct gekozen en beveiligd worden. Hoe zwaarder je omvormer, hoe serieuzer je kabels, zekeringen en batterij moeten zijn.
Mijn advies voor beginners: hou je basis op 12 volt en voeg alleen 230 volt toe waar je het echt nodig hebt.
Vergeet veiligheid niet
Stroom in een van is niet iets om slordig mee om te gaan. Je rijdt rond met trillingen, vocht, hout, isolatie, metaal, batterijen en soms hoge stromen op korte afstanden.
Een paar basisregels:
- plaats zekeringen zo dicht mogelijk bij de batterij
- gebruik kabels die dik genoeg zijn voor de stroom en afstand
- bescherm kabels tegen schuren langs metaal
- gebruik degelijke kabelschoenen en verbindingen
- zet batterijen stevig vast
- bouw geen losse spaghetti van draden achter je panelen
- gebruik een batterij met goede beveiliging of BMS
- laat twijfelgevallen nakijken door iemand met kennis van zaken
Zeker bij 230 volt, zware omvormers of vaste installaties is het verstandig om niet te gokken. In België bestaat het AREI als veiligheidskader voor elektrische installaties. Een zelfbouwcamper is niet hetzelfde als een huisinstallatie, maar het toont wel hoe serieus elektrische veiligheid genomen wordt. Als je niet zeker bent, vraag hulp.
Goedkope kabels, slechte krimpverbindingen en geen zekeringen kunnen gevaarlijk worden. Daar bespaar je beter niet op.
Test je verbruik voor je alles definitief bouwt
Je kan veel leren door eerst simpel te testen.
Gebruik een powerstation, een energiemeter of een tijdelijke batterijsetup en kijk wat je echt verbruikt tijdens een weekend. Laad je laptop op, gebruik je verlichting, laat je koelkast draaien, kook zoals je onderweg zou koken en noteer wat er gebeurt.
Na één of twee weekends weet je vaak meer dan na tien theoretische schema’s.
Misschien merk je dat je helemaal geen grote omvormer nodig hebt. Of dat je laptop veel meer vraagt dan verwacht. Of dat je koelkast prima meevalt, maar je internetrouter de hele dag blijft verbruiken. Dat soort inzichten maken je uiteindelijke systeem veel beter.
Praktische vuistregel voor beginners
Wil je gewoon starten zonder alles ingewikkeld te maken? Dan zou ik zo denken.
Voor een simpele weekendvan zonder koelkast: hou het klein en eenvoudig. Een powerstation of kleine huishoudbatterij kan genoeg zijn.
Voor een kleine van met koelkast, licht, telefoon en af en toe laptop: mik op een degelijk 12 volt systeem met ongeveer 100 Ah lithium, laden tijdens het rijden en eventueel 100 tot 200 Wp zonnepanelen.
Voor langere reizen, werken onderweg of herfst en winter: denk eerder richting 200 Ah lithium, een goede DC DC lader, zonnepanelen als extra hulp en eventueel walstroom.
Voor inductie, koffiemachine, haardroger of andere zware toestellen: laat je systeem echt goed berekenen en bouwen. Daar zit je niet meer in “een paar draadjes aansluiten”.
De beste stroomsetup is de setup die bij je leven past
Hoeveel stroom je nodig hebt, hangt niet af van wat iemand anders in zijn bus heeft. Het hangt af van hoe jij reist.
Een weekendvan heeft geen gigantische installatie nodig. Een werkbus met laptop en koelkast wel. Een winterbus vraagt meer dan een zomerbus. En wie elektrisch wil koken, moet veel zwaarder plannen dan iemand die op gas kookt.
Begin dus met je verbruik. Reken in wattuur. Bouw marge in. Denk na over hoe je bijlaadt. Hou je systeem zo eenvoudig mogelijk. En bespaar niet op veiligheid.
Een goede stroomsetup merk je bijna niet. Je lampen werken, je koelkast blijft koud, je laptop laadt op en je hoeft niet elke avond zenuwachtig naar je batterijpercentage te kijken. Dat is uiteindelijk wat je wil: genoeg stroom om vrij te reizen, zonder dat je elektrische systeem je hele vanproject overneemt.
Bron: https://www.energy.gov/energysaver/estimating-appliance-and-home-electronic-energy-use
Bron: https://joint-research-centre.ec.europa.eu/photovoltaic-geographical-information-system-pvgis_en
Bron: https://economie.fgov.be/nl/publicaties/algemeen-reglement-op-de
Bron: https://www.victronenergy.com/media/pg/The_Wiring_Unlimited_book/en/index-en.html